30 marca 1931 roku Sejm Śląski powołał do życia placówkę, która miała zmienić oblicze regionu. Nie politechnikę – choć taki był pierwotny plan – lecz Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe. Szkołę średnią, ale wyjątkową. Elitarną i nowoczesną. Tak zaczęła się historia jednej z najważniejszych instytucji edukacyjnych w dziejach Górnego Śląska, założonej 95 lat temu w Katowicach.
Szkoła, której potrzebował przemysł
Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski w 1922 roku, region potrzebował kadry technicznej. Istniejące szkoły – w Bielsku i Tarnowskich Górach – nie wystarczały. W 1925 roku powstała Wojewódzka Szkoła Mechaniczna i Hutnicza w Królewskiej Hucie, ale to wciąż było za mało.
Dlatego w 1927 roku władze Katowic przekazały działkę przy ul. Krasińskiego. Rozpisano konkurs architektoniczny. Wygrał projekt Jadwigi Dobrzyńskiej i Zygmunta Łobody – modernistyczny, funkcjonalny, monumentalny.
Pałac Techników – ikona modernizmu
Gmach przy ul. Krasińskiego 8, zwany „Pałacem Techników”, był jednym z najnowocześniejszych budynków szkolnych w Europie. Ponad 600 pomieszczeń, własna elektrownia, odlewnia, hale ćwiczeń, audytoria, stacja radiowa. Bryła w stylu funkcjonalizmu – prosta, rytmiczna, z pionowymi pasami okien i monumentalnym portykiem. To nie była szkoła. To był manifest nowoczesności.
Uroczyste otwarcie z prezydentem Mościckim
Formalnie Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe powołano 30 marca 1931 roku. Uroczyste otwarcie odbyło się dwa lata później – 21 października 1933 – z udziałem prezydenta Ignacego Mościckiego, wojewody Michała Grażyńskiego i marszałka Konstantego Wolnego. Szkoła miała być wzorcem dla całej Polski. I była.
Największa w Polsce, druga w Europie
W latach 30. Śl.TZN kształciły ponad 1600 uczniów jednocześnie. Miały trzy profile: mechaniczno-elektryczny, budowlano-komunikacyjny i chemiczno-ceramiczny. Zatrudniały 135 nauczycieli, miały własne warsztaty, halę hutniczą, piec odlewniczy. To była szkoła, która nie tylko uczyła – ona produkowała przyszłość.
Dziedzictwo
Po wojnie szkoła wznowiła działalność już w 1945 roku. W PRL stała się wizytówką Katowic – odwiedzaną przez ministrów, naukowców, noblistów. Niestety, w 1975 roku utraciła swą pierwotną siedzibe, przejęta przez Politechnike Śląską. Śl.TZN wpierw rozparcelowano i ostatecznie ulokowano na ul. Sokolskiej 26, gdzie działa do dziś. Wciąż kształci techników, informatyków, mechatroników, energetyków. Wciąż jest w czołówce rankingów. A uczniowie nadal noszą stroje z tradycyjną tarczą Śląskich Technicznych.
Może Cię zainteresować:
To było pierwsze zoo na Śląsku – nie to, o którym myślisz
Może Cię zainteresować:
